|
|
|
EROZYON |
|
Nedenlerine Göre Erozyon Çeşitleri
- Su erozyonu
- Rüzgar erozyonu
- Çığ erozyonu
- Buzul erozyonu
- Kitle (yerçekimi) erozyonu
Su Erozyonu : Su erozyonunun oluşumu 4 safhadır.Bunlar; Toprak parçacıklarının yağmur damlası etkisi ile kopması, Parçacıkların süspanse olması, Toprağın su ile taşınması,Su içindeki süspanse haldeki toprağın çökelmesi. Su erozyonu çeşitleri; Yüzey erozyonu, Oyuntu erozyonu, Kıyı ve Taban Oyulmaları.
Rüzgar Erozyonu : Yeterli bitki örtüsü bulunmayan oldukça düz ve geniş arazilerde, gevşek yapıdaki kuru ve ince bünyeli toprağın şiddetli rüzgarların etkisi ile parçacıklar halinde yerinden oynatılarak toz bulutları şeklinde yer değiştirmesidir. Genelde kurak ve yarı kurak iklimlerde görülür.
Çığ Erozyonu : Yamaçta toplanan kar kütlesinin yeni yağan karlarla aşırı yüklenmesi veya yamaçla bağlantısının zayıflaması halinde herhangi bir hareket gücü ile yamaçtan aşağıya doğru kayması ve yuvarlanması olayıdır.
Kitle (yerçekimi) Erozyonu : Eğimli arazilerde bazı yapay ve doğal etkenler sonucu denge koşulları bozulan topraklar ve diğer materyaller yerçekimi etkisi ile kitle halinde harekete geçerek yer değiştirirler. Yamaç akması ve arazi kaymaları şeklinde görülür.
Buzul Erozyonu : Yüksek dağlık arazilerde çeşitli zamanlarda oluşan buzulların kısım kısım ve yavaş yavaş aşağılara doğru yürümesi sırasında beraberinde çeşitli büyüklükteki materyal kitlelerinin sürüklenmesi ile oluşan aşınma ve taşınma olayıdır.
Erozyonun Zararları
- Erozyonun oluşturduğu en büyük zarar yeniden oluşması için binlerce yıl gereken örtü toprağımızın elden çıkmasıdır.
- Ülkemiz her yıl 500 milyon ton vatan toprağını erozyonla kaybetmektedir.
- Toprakları erozyonla verimsizleşen, giderek yok olan tarım arazileri, hızla artan nüfüsu besleyemez olmuş ve kırdan kente göç hızlanmıştır. Göçler şüphesiz ekonomide çok ağır yükler ve sıkıntılar yaratmaktadır. Milli ekonomimizde yarattığı zararların boyutları çok büyüktür.
- 2000'li yıllarda suyun petrol kadar belki daha önemli bir meta olacağı kesinleşmiştir. Bitki örtüsü ve toprak olmadan kar ve yağmur sularımızın boşa akıp gitmesi önlenerek rezervlere indirilmesi, depolanması ve su kaynaklarının düzenli ve sürekli beslenmesi mümkün değildir.
- Bitki örtüsünün kalkması erozyona başlıca sebep teşkil ederken toprak kaymaları, taşkınlar sel ve çığ felaketlerine ve korkunç zararlara yol açmaktadır.
- Toprağın kaybıyla bir daha yerine koyamadığımız orman varlığımızın milli ekonomideki yerini değerlendirmek için bir ağacın ömrü boyunca ürettiği fonksiyonel değerler toplamının, odun değerinin 2000 katı olduğunu dikkate almak yeterlidir..
- Meraların kaybolması ise hayvancılıktan ülkemizin kazanabileceği büyük gelir ve istihdamdan mahrum olmamıza sebep olmaktadır.
- Yeşil örtü ve toprağın elden gitmesi ile jeolojik dengeler ve iklimin bozulmuştur.
| |
|